KAĞITTA YASAK, SAHADA SERBEST

Tiny house olarak bilinen mobil evlere ilişkin Muğla Valiliği’nin 2024 yılında belediyelere gönderdiği resmi yazı, bu yapıların kullanım sınırlarını açık biçimde belirledi. Ancak aradan geçen iki yıla rağmen sahadaki uygulama, yazının ortaya koyduğu çerçeveyle örtüşmüyor.
Valilik İl Yazı İşleri Müdürlüğü tarafından gönderilen yazıda, tiny house’ların Karayolları Trafik Kanunu kapsamında römork türü araç olduğu, ancak sabit kullanım ve konaklama amacıyla kullanılması halinde yapı sayılacağı açıkça ifade edildi.

Yazıya göre; elektrik, su ve kanalizasyon gibi altyapı bağlantılarının yapılması, uzun süreli konaklama amacıyla kullanılması durumlarında bu yapılar 3194 sayılı İmar Kanunu kapsamında ruhsata tabi hale geliyor. Ruhsatsız kullanım ise doğrudan kaçak yapı olarak değerlendiriliyor.
Ayrıca ticari kullanım halinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı, turizm amaçlı kullanımda ise ilgili mevzuata uygun konaklama izni alınması gerektiği de vurgulanıyor.

📌KRİTİK AYRINTI: RUHSAT YETMİYOR

Ancak mevzuata göre sadece işyeri ruhsatı ya da turizm izni alınması, tiny house’ların otomatik olarak yasal hale geldiği anlamına gelmiyor.
Uzmanlara göre; bir tiny house sabitlenip yapı niteliği kazandığında, öncelikle bulunduğu arazinin imar planına uygun olması ve ilgili yapı için yapı ruhsatı alınması gerekiyor.
Bu şartlar sağlanmadan alınan işyeri ruhsatı veya turizm izni, yapıyı yasal hale getirmiyor. Başka bir ifadeyle:
İmar izni yoksa, diğer ruhsatlar “kaçak yapı” gerçeğini ortadan kaldırmıyor.

📌 SAHADAKİ TABLO FARKLI

Tüm bu açık hükümlere rağmen, Muğla genelinde birçok noktada tiny house’ların sabit şekilde kullanıldığı, altyapıya bağlandığı ve fiilen konut ya da turizm amaçlı işletildiği görülüyor. Bodrum, Marmaris, Datça başta olmak üzere çok yerde mantar gibi bitiyor. Son dönem Akbük’te bu yapılarda önü alınmayan bir artış var.

Üstelik bazı işletmelerin yalnızca işyeri ruhsatı ya da turizm izni alarak faaliyet gösterdiği, ancak yapı ruhsatı ve imar uygunluğu bulunmadığı yönünde iddialar da gündemde.
Bu durum, resmi yazının uygulamada karşılık bulmadığı eleştirilerine neden olurken, denetim mekanizmasının neden işletilmediği sorusunu da beraberinde getiriyor.

📌DENETİM KİMİN SORUMLULUĞUNDA?

Tiny house’ların sabit kullanımında ortaya çıkan yapı statüsünde, denetim ve işlem yetkisi esas olarak belediyelere ait.
3194 sayılı İmar Kanunu’na göre;
Ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapıları tespit etmek
Yapı tatil tutanağı düzenlemek
Gerekirse yıkım ve para cezası uygulamak
İlgili ilçe belediyelerinin sorumluluğunda.
Büyükşehir belediyeleri ise daha çok planlama, altyapı ve koordinasyon alanlarında görev yapıyor.
Kural açık.
Yasa net.
Valilik yazısı ortada.
Ama sahada başka bir gerçek var.