GÖCEK TÜNELİ CUMHURİYETİ
Türkiye’de 242 tünel var.
241’inden geçiyorsunuz, kimse sizden bir şey istemiyor.
Birinde ise gişede duruyorsunuz, cebiniz yoklanıyor, “hayırlı yolculuk” dileğiyle uğurlanıyorsunuz.
Adı: Göcek Tüneli
Statüsü: Özel Cumhuriyet
CHP Şanlıurfa Milletvekili Mahmut Tanal, “Bu işte bir tuhaflık yok mu?” diye bakana sormuş.
Yerinde bir soru. Hatta geç kalmış bir soru.
Çünkü bu ülkede tüneller ücretsizdir.
Dağlar delinir, vadiler aşılır, vergiler toplanır…
Ama Göcek’e gelince sistem değişir.
Birinci tünel özel şirkete yaptırılmış: Tamam, yap-işlet-devret denmiş, parası ödenmiş.
İkinci tünel ise kamu kaynaklarıyla, yani senin-benim vergimle yapılmış.
“Ücretsiz olacak” denmiş.
Sonra ne olmuş?
Aynı şirkete devredilmiş.
Ücretli olmuş.
Kısacası vatandaşın durumu şu:
Önce vergisiyle tüneli yapıyor,
Sonra arabasına binip geçerken bir daha ödüyor.
Buna ekonomi literatüründe “çifte ödeme” denir.
Buna hukukta “kamu zararı” denir.
Buna sokakta ise tek bir kelime söylenir:
Soygun.
Ama merak etmeyin, her şey hukuka uygun(!)
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu yanıt veriyor.
Yanıt veriyor ama neyi açıklıyor?
Sözleşme ne zaman bitiyor?
Tünel ne zaman devlete geçiyor?
Bu “ücretli kader” ne zaman sona eriyor?
Cevap net mi?
Hayır.
Şeffaf mı?
Hayır.
Kamuoyunu rahatlatıyor mu?
Hiç değil.
Bu ülkede Avrasya Tüneli gibi dev projelerin paralı olması tartışılır, eleştirilir, savunulur.
Ama Göcek Tüneli başka bir ligde oynuyor.
Burası şehirlerarası bir zorunlu geçiş.
Alternatif yol yok.
Yani “ödemek istemiyorsan geçme” deme lüksü de yok.
Bu ne demek biliyor musunuz?
Bu, zorunlu paralı yol demek.
Bu, kamu hizmetinin gişeye bağlanması demek.
Bu, anayasanın eşitlik ilkesinin rampada kalması demek.
Mahmut Tanal’ın çağrısı bu yüzden önemli:
“Sayıştay denetlesin.”
Evet, denetlesin.
Kim kazanmış, kim kaybetmiş, kamu ne kadar zarara uğramış, vatandaş kaç kez soyulmuş ortaya çıksın.
Çünkü mesele bir tünel meselesi değil.
Mesele, bu ülkede kamu ne zaman şirketleşti,
vatandaş ne zaman müşteri oldu,
vergiler ne zaman bilet gişesine dönüştü meselesi.
Göcek Tüneli bugün paralıysa,
yarın hangi yol “özel”,
hangi köprü “ticari”,
hangi nefes “ücretli” olacak?
Sorunun özü şu:
Devlet kimin için var?
Vatandaş için mi,
yoksa sözleşmeler için mi?
Cevabı gişede alıyoruz.
Fiş kesiliyor.
Hayırlı yolculuk.