DATÇA BELEDİYESİ’NDE BÜTÇE HEDEFLERİ NEDEN TUTMUYOR?

Datça Belediyesi’nin 2025 yılı denetim raporu, ilk bakışta “usulsüzlük yok” sonucu verdiği için sakin bir mali tablo izlenimi yaratıyor. Ancak rakamların içine biraz daha dikkatli bakıldığında başka bir hikâye ortaya çıkıyor: Belediyede bütçe hedefleri ile gerçekleşmeler arasında ciddi bir kopukluk var.
Çünkü belediye 2025 yılı için hem gelirde hem giderde 1 milyar liralık bütçe öngörmüş.
Yıl sonunda gerçekleşen tablo ise çok farklı.

Toplanan net gelir: 444 milyon 707 bin TL
Yapılan toplam gider: 447 milyon 553 bin TL

Başka bir ifadeyle, yıl başında çizilen mali tablonun ancak yaklaşık yarısı hayata geçmiş.

📌HAYALLER BÜYÜK, HAKİKAT KÜÇÜK

Sağlıklı bir bütçe yönetiminde tahminler elbette birebir tutmak zorunda değil. Ancak gerçekleşme oranlarının yüzde 44-45 seviyesinde kalması, başlangıçtaki planlamanın gerçekçi kurulup kurulmadığı sorusunu gündeme getiriyor.
Çünkü bütçe sadece rakam yazmak değildir.
Bütçe aynı zamanda bir yönetim vizyonudur.
Ne kadar gelir bekliyorsanız, ona göre yatırım planlarsınız.
Ne kadar harcama yapacaksanız, ona göre hizmet sözü verirsiniz.
Eğer yıl sonunda hedeflenen bütçenin yarısına bile ulaşılamıyorsa, ortada şu sorulardan biri vardır.
Gelir tahminleri fazla iyimser yazılmıştır
Harcama programı uygulanamamıştır
Yatırımlar ertelenmiştir
Projeler başlamamıştır
Ya da kaynak yönetimi beklenen gibi yürümemiştir

📌552 MİLYON LİRALIK KULLANILMAYA ÖDENEK

Rapordaki en dikkat çekici verilerden biri de şu:
552 milyon 446 bin TL ödenek iptal edilmiş.
Yani bütçede ayrılan devasa bir kaynak yıl içinde kullanılamamış.
Bu sadece muhasebe detayı değil.
Bu veri şunu sorduruyor:
Planlanan hangi işler yapılmadı?
Hangi yatırımlar bekledi?
Hangi projeler raflarda kaldı?

📌FEN IŞLERİ VERİSİ DÜŞÜNDÜRÜCÜ

Fen İşleri Müdürlüğü belediyeciliğin sahadaki yüzüdür.
Yol, bakım, altyapı, tamirat, inşaat işleri…
Rapora göre:
Ayrılan bütçe: 231 milyon TL
Harcanan: 21,9 milyon TL
Gerçekleşme oranı: %9
Bu oran oldukça düşük.
Benzer şekilde:
Emlak ve İstimlak Müdürlüğü: %5
Çevre Koruma Müdürlüğü: %19
Bazı birimlerde bütçe planlamasının uygulamaya dönüşmediği görülüyor.
Tahsilatta başarı var ama…
Hakkını teslim etmek gerekir.
Belediye alacak tahsilatında kötü görünmüyor.
Toplam tahsilat oranı %86.
Vergi, harç, kira ve cezaların toplanmasında idari takip yapılmış.
Yani gelir toplama disiplini belli ölçüde çalışıyor.
Sorun daha çok bu kaynakların başlangıçta nasıl planlandığında ortaya çıkıyor.

Özetle bu rapor “belediye batıyor” demiyor.
Ama çok net bir şeyi söylüyor:
Datça Belediyesi’nde bütçe planlaması ile yıl sonu gerçekleşmeleri arasında ciddi fark var.
Ve bu fark, mali yönetimde şu temel soruyu gündeme getiriyor:
Bütçe hazırlanırken rakamlar gerçekçi mi kuruluyor?
Çünkü belediyecilikte mesele sadece bütçe yapmak değildir.
Asıl mesele, yazılan bütçeyi hayata geçirebilmektir.